EN (English)PL Umów konsultację
UsługiCennikPoradnikiFAQKontaktEN (English)PL

Strona główna › Poradniki › Ubezpieczenie zdrowotne (NFZ)

Ubezpieczenie zdrowotne (NFZ) dla cudzoziemca w Polsce: z pracy lub dobrowolne

Autor: MałgorzataOpublikowano Zaktualizowano

Jeśli pracujesz w Polsce na umowie o pracę lub umowie cywilnoprawnej albo prowadzisz działalność, podlegasz ubezpieczeniu obowiązkowo, a zgłasza Cię płatnik. Jeśli takiego tytułu nie masz, cudzoziemiec spoza UE może ubezpieczyć się dobrowolnie w NFZ na pisemny wniosek, ale tylko jeśli mieszka w Polsce. Składka to 9% zadeklarowanej podstawy, nie niższej niż przeciętne wynagrodzenie.

Krótko. Ubezpieczenie dobrowolne jest drogie (minimalna podstawa równa przeciętnemu wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw) i zaczyna się dopiero po podpisaniu umowy z NFZ. Przerwa 3 miesiące lub dłuższa oznacza jednorazową opłatę.

Kto jest ubezpieczony automatycznie

  • Osoby pracujące na umowie o pracę, zlecenia lub podobnej umowie o świadczenie usług oraz prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu (art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach).
  • Zgłasza Cię do ZUS pracodawca lub zleceniodawca; do NFZ nie składasz wniosku. Zobacz poradnik o ZUS.
  • Członków rodziny (małżonka, dzieci) może zgłosić osoba ubezpieczona na druku ZUS.

Ubezpieczenie dobrowolne w NFZ

  • Osoba nieobjęta obowiązkowym ubezpieczeniem może ubezpieczyć się dobrowolnie na pisemny wniosek do NFZ, jeśli ma miejsce zamieszkania w Polsce (art. 68 ust. 1).
  • Cudzoziemcy spoza UE/EFTA, niebędący studentami, muszą uprawdopodobnić miejsce zamieszkania w Polsce. NFZ przyjmuje m.in. kartę pobytu lub decyzję o zezwoleniu na pobyt czasowy albo stały (z wyłączeniem zezwolenia z art. 181 ustawy o cudzoziemcach).
  • Ochrona zaczyna się od dnia z umowy i wygasa po 30 dniach od jej rozwiązania. Ubezpieczenie ustaje wcześniej, w dniu rozwiązania umowy, a po miesiącu zaległości w składkach (art. 68 ust. 5).

Koszt

  • Składka wynosi 9% podstawy (art. 79). Przy ubezpieczeniu dobrowolnym podstawą jest zadeklarowany miesięczny dochód, nie niższy niż przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw.
  • NFZ aktualizuje minimum co kwartał. Za lipiec–wrzesień 2026 było to co najmniej 845,67 zł miesięcznie. Aktualną kwotę sprawdź na stronie NFZ.
  • Składka jest miesięczna i niepodzielna: płacisz w pełnej wysokości za każdy miesiąc ubezpieczenia, także za niepełny, do 20. dnia następnego miesiąca.

Opłata po przerwie w ubezpieczeniu

Jeśli nie byłeś ubezpieczony 3 miesiące lub dłużej, NFZ pobiera jednorazową opłatę przed podpisaniem umowy: 20% podstawy przy przerwie od 3 miesięcy do roku, 50% powyżej roku do 2 lat, 100% powyżej 2 do 5 lat, 150% powyżej 5 do 10 lat i 200% powyżej 10 lat (art. 68 ust. 7–8). Marynarzom nie wlicza się pracy na statku o obcej przynależności. Jak oceniana jest Twoja przerwa, sprawdź w NFZ.

Co zabrać

  • Dokument tożsamości (lub kopię, jeśli wysyłasz wniosek pocztą albo e-mailem).
  • Wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym z oświadczeniem, w dwóch egzemplarzach, oraz druk ZUS ZZA (i ZUS ZCNA dla członków rodziny).
  • Dla cudzoziemca spoza UE niebędącego studentem: dokumenty uprawdopodabniające miejsce zamieszkania w Polsce, np. karta pobytu lub decyzja.
  • Dokument potwierdzający ostatni okres ubezpieczenia, jeśli NFZ nie ma danych (np. świadectwo pracy).

Studenci i inne grupy szczególne

NFZ wymienia osobne zasady dla studentów i doktorantów spoza UE, absolwentów na obowiązkowym stażu, członków zakonów i uczestników kursów języka polskiego: mogą ubezpieczyć się od niższej podstawy i przedstawiają zaświadczenie z uczelni. Aktualną kwotę podaje NFZ.

W czym pomagamy

Wyjaśniamy, która droga pasuje do Twojej sytuacji, i przygotowujemy dokumenty. Wniosek i umowę podpisujesz sam, a decyzję podejmuje NFZ.

Krok po kroku

  1. Sprawdź, czy pracodawca, zleceniodawca lub Twoja działalność już Cię ubezpieczają.
  2. Jeśli nie, potwierdź, że mieszkasz w Polsce i masz dokument pobytowy.
  3. Przygotuj wniosek, druk ZUS i dokumenty tożsamości.
  4. Złóż je w oddziale wojewódzkim NFZ i najpierw zapłać ewentualną opłatę jednorazową.
  5. Płać składkę do 20. dnia każdego następnego miesiąca.
To nie jest porada prawnaPoradnik wyjaśnia formalności. Nie jest poradą prawną adwokata ani radcy prawnego i nie zastępuje oficjalnych instrukcji na gov.pl.

Źródła

Fakty sprawdzone z oficjalnym portalem MOS w dniu 25.10.2026. Przepisy i kwoty się zmieniają, więc sprawdź źródło, zanim zadziałasz.

Potrzebujesz pomocy? Umów konsultację